Het leven zoals het is: School

Net zoals de beaujolais nouveau, de maatjesharing, de zeeuwse mossel en het schotse lamsvlees, is er ook elk schooljaar weer een buslading stagiairs die in ons huis van vertrouwen gedropt worden met de opdracht om eens een paar uurtjes les te komen geven zodat ze later echte lesgevers kunnen worden. Niets vermoedende mentoren zoals ondergetekende krijgen telkens het niet onverdeelde genoegen zo'n een collega-in-opleiding te mogen begeleiden op de eerste schuchtere praktijkpassen der didactiek.

Geweldig.

Meestal heb ik dan een kauwgomvretende, onfris uitziende utopist (waarin ik mezelf zoveel jaren terug in herken) die er net op uit lijkt te zijn lekker te experimenteren om zo toch weer de zoveelste 'vernieuwer van het onderwijs' te worden.

Dit jaar, net als het vorige trouwens, is dat niet het geval. Het zijn allemaal frisse, dartele tieners met hoofden gevuld vol goede intenties. De mannen en vrouwen van morgen zijn verantwoordelijk, nauwgezet, beleefd, ijverig, sociaal, creatief en gevat. Fijn zo. Dat hebben we graag.

Maar u raadt het al. Er zal toch wel iets mis mee zijn? Inderdaad. De studenten van nu hebben het blijkbaar toch enigszins een beetje moeilijk met kritiek. Opbouwende, negatieve kritiek lijkt iets waar ze woest van worden. Blijkbaar verwachten ze van zichzelf plots foutloos en zonder beperkingen te zijn eens de klasdeuren openzwaaien en zij aan de juiste kant van de bureaukes mogen staan. Vreemd. Zélfs ik (let op de ironie) maak op onregelmatige basis fouten. Soms sla ook ik in de meest stresserende momenten een flater van jewelste, waar ik achteraf een half jaar de scherven van op te kuisen heb.

Waar halen ze het in godesnaam vandaan dat wat een mentor zegt over je aanpak en hoe die eventueel te verbeteren zou kunnen zijn meteen ook een aanval is op je hele wezen, je essentie? Alsof ik meteen een identiteitscrisis krijg als mijn collega geschiedenis mij een tip geeft om dit of geen onderwerp aan te snijden. Zou het dan toch misschien zijn dat de genen bepalen of je al dan niet in het onderwijs zal stappen?

Want dan wil ik mee betrokken worden in het genetisch modificatieproces. Mengele spelen in de positieve zin. Anders hebben we straks helemaal geen mentoren meer nodig. Stel je voor dat we daarvan gespaard zouden blijven.

Wraakroepend, dit onderwerp. Dat weet ik best. Telkens een bepaalde vakantieperiode in zicht komt, hoor ik afgunstige stemmen links en rechts weer opduiken.

"Heb jij nu weeral verlof?"

"Werk jij nu eigelijk nog wel 's?"

Ik probeer dan altijd met dezelfde boutade wat weerwerk te bieden: "Ik ben in de vakantie dus eigelijk wel technisch werkloos, he mannen. Ik WIL wel les gaan geven, maar als er geen leerlingen zijn is dat wat lastig he..." Flauw, ik weet het, maar toch berust deze uitspraak ook op een grond van waarheid. Ik hoef al die vakantie niet voortdurend. Ik wil gewoon les geven. Dikwijls genoeg zit ik halverwege de zomervakantie al af te tellen naar 1 september. Als je nog niet volledig vast benoemd bent, stelt dat vakantiegeld niet te veel voor, en moet je tijdens augustus de eindjes aan elkaar kunnen knopen met minder dan de helft van je loon. Eind september krijg je dan het 'gemiste' geld bovenop je normale cheque. Als je geluk hebt, want dikwijls kruipen er bureaucratische addertjes door het gras en kan je directeur je loon voor september gaan voorschieten omdat de overheid haar paperassen niet in orde krijgt. 'Vakantie kost geld' krijgt dan wel plots een andere dimensie. Maar goed, het gaat niet om de centen nu.

De herfstvakantie is een uitzondering op de regel. Half oktober, als de rapportendrukte de kop weer opsteekt, lonkt zij al aan de einder. Op de batterijtjes die opgeladen waren beginnen verklikkerlichtjes aan te geven dat ze plat lopen. Je staat wat korter, reageert al eens wat bruusker op alweer de zoveelste die dezelfde stommiteit uithaalt en na een hele dag lesgeven durf je al wel eens de didactische voorbeelden te vergeten. Het hoge ritme vergt zijn tol. En dan lijkt dat weekje respijt, dat weekje zonder gezeur, tijdschema's, jaarplannen, doelstellingen, stageverslagen, oudercontacten, vakvergaderingen,... een welkome rustpauze.

Ik heb me als jonge beginneling ooit eens laten wijsmaken dat je bioritme zich op den duur aanpast aan het ritme van een schooljaar. Ik sta er nog steeds wat sceptisch tegenover. Al word ik dan uitsluitend ziek tijdens de vakanties. Al heb ik de eerste weken van juli steevast stress-symptomen net omdat er geen stress meer is. En die is naar het schijnt niet te onderschatten. Medische studies toonden aan dat de hartslag van een gezonde veertiger (met dus al de nodige vakkennis en ervaring op zak) van 70 in rust kan klimmen naar een geweldige 130 vijf minuten voor het belsignaal met pieken tot 180 bij het begin van de eigelijke les in het klaslokaal. Op het leseinde is die dan terug afgezwakt naar 80 om dan vijf minuten voor de volgende les weer te pieken. En dat zo tot een uur of vier.

Mensen die ik de vakantie ontzettend gun, zijn de meesters en juffen uit het kleuter- en basisonderwijs. Die zitten potverdorie een hele dag met die lieve monstertjes opgescheept. Van half negen tot vier. Als het soms niet langer is omdat veel ouders de school in de eerste plaats beschouwen als 'babysitdienst van de staat'. Ik kan in het slechtste geval na honderd minuten dezelfde klas geëntertaind te hebben de deur -en dus ook de iets minder lieve monsterkes- achter me dichttrekken en daarmee is de kous af. Een pluim is niet genoeg. Geef die mensen een pauwestaart cadeau. Dat ze fier zijn.

Als ze me zoeken, ik lig ziek in de zetel.

Jawel.

We zijn vertrokken.

Niet alleen met deze blog, maar eindelijk is het schooljaar deftig genoeg op de rails geraakt. Toegegeven, dat lijkt rijkelijk laat want ondertussen staat de herfstvakantie al bijna voor de deur, maar toch. De nieuwe taken zijn ondertussen vertrouwd genoeg. Ik begin tenminste niet elke dag meer zonder een flauw benul te hebben of dit of dat vandaag nu al klaar moet zijn of niet, en ik weet ondertussen dat de uurtjes die ik voor die of die taak heb lang niet voldoende zijn om het allemaal in één week te klaren. Nog een geluk dat ik nog meer dan voldoende les kan geven, want zonder zou de fun er helemaal af zijn. Bwerk. Een kantoorjob is écht mijn ding niet.

Ook de klas begint zo langzamerhand vertrouwd over te komen. De heren en dames worden al wat voorspelbaarder in hun reacties en hun uitspraken zodat ik die al wat makkelijker buitenspel kan zetten. (Al zal die herfstvakantie volgende week erg welgekomen zijn, voor beide partijen...)

Morgen beginnen we tijdens de middagpauze met de leerlingenraad en het leerlingenforum (ook wat die voorbereiding betreft zijn we zo goed als rond) en 's avonds pakken we er nog eerst even een personeelsvergaderingetje bij om te kijken welke dingen er ons na de vakantie nog te wachten staan. Hopelijk hebben sommigen onder de collega's ondertussen al iets opgestoken in verband met vergadertechnieken zodat we niet oeverloos naast elkaar zitten te zeveren...

Stagiairs zijn voorzien van hun lesonderwerpen zodat zij hún vakantie alvast daaraan kunnen opofferen. Benieuwd of de eerste lading van dit schooljaar kan voldoen aan de verwachtingen van hun mentoren.

Alle toetsen zijn tot nu toe verbeterd, gekwoteerd en voorzien van de nodige commentaar (al dan niet van didactisch verantwoorde aard) en vrijdag rest mij nog de ontzettende verblijdende taak om de rapportjes mee te mogen geven vooraleer die volgelopen studiehoofden huiswaarts keren.

En dan kan ik eindelijk eventjes languit ziek gaan liggen wezen. De jaarlijkse herfstvakantie resulteert steevast in een snotterig en slabakkerend voortslepen, een koortsachtig ontstressen en een kreunend relaxen. Op één of andere manier slaat mijn immuniteitssysteem plots tilt als de wekker niet langer afgaat op 06:45. En het lijkt een joekel te zullen worden.